Sprawozdanie z działalności Ośrodka Pomocy Społecznej w Chojnie za rok 2016

chojna

SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI

OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

W CHOJNIE ZA ROK 2016

WPROWADZENIE

Pomoc społeczna umożliwia przezwyciężanie rodzinom trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie  pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby  i możliwości. Pomoc społeczna wspiera  w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb              i umożliwia życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest także zapobieganie niekorzystnym sytuacjom życiowym oraz podejmowanie działań zmierzających do usamodzielnienia osób i rodzin i ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej (minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, wojewodowie) i samorządowej (marszałkowie województw, starostowie na poziomie powiatów oraz wójtowie, burmistrzowie (prezydenci miast) na poziomie gmin.

W szczególności pomoc społeczna polega na:

  • przyznawaniu i wypłacaniu świadczeń,
  • pracy socjalnej,
  • prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej,
  • analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej,
  • realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych,
  • rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb.

Osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc  może zgłosić się do ośrodka pomocy społecznej w miejscu zamieszkania. Decyzje o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń poprzedza przeprowadzenie przez pracownika socjalnego rodzinnego wywiadu środowiskowego. Udzielenie pomocy w formie pracy socjalnej lub poradnictwa nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

I. Organizacja Ośrodka Pomocy Społecznej w Chojnie

 

  1. Podstawy prawne działalności Ośrodka Pomocy Społecznej

Ośrodek Pomocy Społecznej w Chojnie jest jednostką organizacyjną Gminy powołaną do realizacji zadań pomocy społecznej Uchwałą XII/77/90 Rady Narodowej Miasta i Gminy w Chojnie z dnia 27 marca 1990 r.

Ośrodek Pomocy Społecznej w Chojnie głównie realizuje zadania wynikające z  ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity  Dz. U. 2016, poz.930 z późn. zm.)  oraz  aktów wykonawczych do ustawy.

Zakres działania OPS obejmuje również zadania  wynikające z innych ustaw,  w szczególności z:

  • ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
  • ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie,
  • ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
  • ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego „Pomoc państwa w zakresie dożywiania”,
  • ustawy o Karcie Dużej Rodziny,
  • ustawy o świadczeniach rodzinnych ,
  • ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów,
  • ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych,
  • ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów,
  • ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci,
  • ustawa o osobach starszych,
  • ustawy o dodatkach mieszkaniowych,
  • ustawy Prawo energetyczne w zakresie zryczałtowanego dodatku energetycznego,
  • ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
  • ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
  • ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,
  • ustawy o ochronie zdrowia psychicznego.

Ośrodek Pomocy Społecznej w Chojnie  realizował także:

  • Gminną Strategię Rozwiązywania Problemów Społecznych
  • Program pomocy osobom bezdomnym i przeciwdziałania zjawisku bezdomności w Gminie Chojna
  • Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Gminie Chojna

 

  1. Struktura organizacyjna Ośrodka Pomocy Społecznej w Chojnie

Strukturę Ośrodka Pomocy Społecznej w Chojnie w roku 2016 stanowiły następujące komórki organizacyjne oraz samodzielne stanowiska:

  • kierownik
  • dział finansowo – księgowy – 5 osób,
  • dział kadrowo – organizacyjny – 2 osoby,
  • dział pracy socjalnej – 7 osób,
  • dział realizacji świadczeń – 3 osoby,
  • asystent rodziny – 1 osoba,
  • dział usług opiekuńczych – 9 osób (koordynator usług, 8 opiekunek),
  • dział świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego – 4 osoby,
  • samodzielne stanowisko ds. dodatków mieszkaniowych i energetycznych – 1 osoba,

W Ośrodku Pomocy Społecznej w roku 2016 na podstawie umowy o pracę zatrudnionych było 36 osób, w tym w listopadzie i grudniu 3 osoby przeszły na emeryturę. Pracę na zlecenie świadczyły 3 osoby.

Pracownicy Ośrodka uczestniczyli w 22 szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe.

II. Zadania realizowane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Chojnie w roku 2016

Cele i zadania Ośrodka Pomocy Społecznej

Ośrodek Pomocy Społecznej w Chojnie dąży do poprawy jakości życia mieszkańców Gminy  i osób przebywających na jej terenie oraz zapewnienia warunków  prawidłowego rozwoju i funkcjonowania rodziny,  wspiera właściwy rozwój  dzieci  i młodzieży, podejmuje działania zapobiegające patologiom i wykluczeniu społecznemu.

OPS w Chojnie realizuje zadania własne Gminy oraz zadania zlecone  w ramach polityki społecznej państwa.

 Zadaniem  OPS jest   udzielanie pomocy w formach dostosowanych do rozpoznanych potrzeb klientów, głównie:

  • praca socjalna,
  • pomoc w formie usług ( usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczone w miejscu zamieszkania),
  • pomoc finansowa w formie zasiłków celowych, okresowych i stałych,
  • wypłacanie świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami oraz świadczeń pielęgnacyjnych,
  • realizacja świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz powadzenie postępowań wobec dłużników alimentacyjnych,
  • wypłata dodatków mieszkaniowych i dodatków energetycznych,
  • dożywianie dzieci i młodzieży,
  • wspieranie rodzin w prawidłowym wypełnianiu roli opiekuńczo-wychowawczej,
  • pomoc rzeczowa: artykuły gospodarstwa domowego, odzież, sprzęt rehabilitacyjny,
  • kierowanie do domów pomocy społecznej oraz ośrodków wsparcia,
  • poradnictwo w sprawach rodzinnych, opiekuńczych, rentowych, emerytalnych,
  • zapewnienie schronienia osobom bezdomnym,
  • aktywizacja osób długotrwale bezrobotnych korzystających z pomocy społecznej, w tym koordynacja prac społecznie-użytecznych,
  • obsługa organizacyjno-techniczna Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie w Gminie Chojna.

II. 1  Realizacja zadań wynikających z ustawy o pomocy społecznej

 Ze świadczeń pomocy społecznej w ramach zadań zleconych i zadań własnych wynikającej z ustawy o pomocy społecznej w roku 2016 ogółem skorzystało 515 rodzin, co oznacza objęcie pomocą 1237 osób. Przeprowadzono 1520 wywiadów środowiskowych oraz wydano 741 decyzji administracyjnych. Przyznano świadczenia pieniężne 450 rodzinom oraz świadczenia niepieniężne 176 rodzinom. Z pomocy udzielonej w formie pracy socjalnej skorzystało łącznie  636 rodzin.


Klienci Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymywali wsparcie w związku z następującymi sytuacjami:

 

POWÓD TRUDNEJ SYTUACJI ŻYCIOWEJ

LICZBA RODZIN LICZBA OSÓB   W RODZINACH
OGÓŁEM  w tym na wsi
UBÓSTWO 413 227 1 053
SIEROCTWO 4 3 5
BEZDOMNOŚĆ 19 8 19
POTRZEBA OCHRONY MACIERZYŃSTWA 7 0 35
W TYM:

WIELODZIETNOŚĆ

5 0 29
BEZROBOCIE 269 149 768
NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ 180 91 378
DŁUGOTRWAŁA LUB CIĘŻKA CHOROBA 60 35 116
BEZRADNOŚĆ W SPRAWACH OPIEK.-WYCHOWAWCZYCH I PROWADZENIA GOSPODARSTWA DOMOWEGO  OGÓŁEM 22 9 109
                  W TYM : RODZINY NIEPEŁNE 8 3 32
RODZINY WIELODZIETNE 12 5 77
PRZEMOC W RODZINIE 24 14 87
POTRZEBA OCHRONY OFIAR HANDLU LUDŹMI 0 0 0
ALKOHOLIZM 44 20 107
NARKOMANIA 0 0 0
TRUDNOŚCI W PRZYSTOSOWANIU DO ŻYCIA PO ZWOLNIENIU Z ZAKŁADU KARNEGO 0 0 0
ZDARZENIE LOSOWE 9 6 30
SYTUACJA KRYZYSOWA 1 0 3

 

Świadczenia pieniężne

Kryteria dochodowe uprawniające do otrzymania pomocy w formie świadczeń pieniężnych wynoszą: 514 zł na osobę w rodzinie oraz 634 zł na osobę samotnie gospodarującą.

Pomoc w formie świadczeń pieniężnych przeznaczona była głównie na zaspokojenie podstawowych potrzeb takich jak: zakup żywności, opału, leków, odzieży, sprzętu gospodarstwa domowego, wykonanie drobnych remontów. W przypadkach, gdy zachodziło uzasadnione zagrożenie marnotrawienia przyznanych świadczeń lub korzystania z nich w sposób niezgodny z przeznaczeniem, przyznane świadczenia realizowane były „w naturze”.

  • Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, w wysokości różnicy między kryterium dochodowym a dochodem. Maksymalna kwota zasiłku stałego wynosi dla osoby samotnie gospodarującej 604 zł miesięcznie. Minimalna kwota zasiłku stałego to 30 zł miesięcznie. Wypłata zasiłków stałych jest zadaniem własnym gminy o charakterze obowiązkowym dotowanym z budżetu państwa.

Z zasiłku stałego korzystały 102 osoby. 96 osobom pobierającym zasiłek stały opłacano składki na ubezpieczenie zdrowotne.

  • Zasiłki okresowe w roku 2016 wypłacono 314 rodzinom.

Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę (39 rodzin), niepełnosprawność (30 rodzin), bezrobocie (185 rodzin), możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Wysokość zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby lub kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Wypłata zasiłków okresowych jest dotowana  z budżetu państwa.

  • Zasiłki celowe oraz specjalne zasiłki celowe: udzielono 342 świadczeń ze środków budżetu Gminy na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, na wykonanie drobnych remontów i napraw w mieszkaniu.

W 2016 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w Chojnie sfinansował także :

  • sprawienie pogrzebu – 3 000 zł,
  • pomoc rodzinie z powodu zdarzenie losowego – 42 638 zł,
  • dopłatę do kosztów utrzymania 14 osób ( w tym 3 dzieci ) w domach pomocy społecznej (zadanie własne gminy o charakterze obowiązkowym) – 366 536,00 zł,
  • pomoc w formie schronienia dla 1 osoby – 2 180 zł,

 

Świadczenia niepieniężne

Usługi opiekuńcze oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczone w miejscu zamieszkania. Z tych form pomocy skorzystało łącznie 50 podopiecznych.

Usługami opiekuńczymi (zadanie własne gminy) objęte były osoby samotne, chore, niepełnosprawne, wymagające pomocy w podstawowych czynnościach dnia codziennego. Łącznie świadczono 10 673 godziny usług opiekuńczych dla 39 świadczeniobiorców.

Z usług specjalistycznych dla osób z zaburzeniami psychicznymi (zadanie zlecone) korzystało 11 osób w łącznej  ilości  3 706 godzin usług w ciągu roku. Usługi specjalistyczne ukierunkowane są na pomoc osobom  z chorobami psychicznymi w powrocie do samodzielnego i aktywnego życia w społeczeństwie.

W roku 2016 koszt 1 godziny usług opiekuńczych wynosił 32,00 zł a specjalistycznych usług opiekuńczych 29,45 zł.

  • Pozostałe formy pomocy niepieniężnej udzielanej mieszkańcom Gminy w roku 2016:
  • praca socjalna z 113 rodzinami ( bez udzielania pomocy finansowej),
  • realizacja kontraktów socjalnych z 18 rodzinami,
  • realizacja indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności z 1 osobą,
  • potwierdzenie prawa do korzystania do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla 33 osób,
  • skierowanie do Środowiskowego Domu Samopomocy 2 osoby z zaburzeniami psychicznymi,
  • skierowanie 1 osoby do domu pomocy społecznej,
  • prowadzenie magazynu z odzieżą używaną,
  • wypożyczanie sprzętu rehabilitacyjnego: wózki inwalidzkie, kule, łóżko ortopedyczne, materac przeciwodleżynowy,
  • skierowanie 21 dzieci na kolonię organizowaną przez Kuratorium Oświaty,
  • skierowanie 12 dzieci na kolonię organizowaną przez GKRPA,
  • wytypowanie 14 rodzin do projektu „Szlachetna paczka”( pomoc otrzymało 10 rodzin),
  • udział w ogólnopolskiej akcji zbiórki środków czystości pn. „Czysty Aniołek”- zebrane środki czystości trafiły do około 40 rodzin,
  • zorganizowanie i dowóz ciepłych posiłków w okresie zimowym dla osób bezdomnych i starszych, z czego skorzystało 38 osób.

 

Program „Pomoc państwa w zakresie dożywiania”

W ramach programu „Pomoc państwa w zakresie dożywiania” Ośrodek Pomocy Społecznej opłacał posiłki dla 208 osób (dzieci i młodzież) ze 110 rodzin oraz dla 38 osób w okresie zimowym (bezdomnych, samotnych, niepełnosprawnych).

Zrealizowano 518 świadczeń na zakup żywności dla   205 osób

Łączny koszt realizacji programu wyniósł 270 006,53 zł , w tym dotacja z budżetu państwa wyniosła 200 000 zł a wkład własny z budżetu gminy wyniósł 70 006,53 zł

 

Prace społecznie użyteczne

W 2016 r.  prace społecznie użyteczne wykonywało  8 osób  długotrwale bezrobotne korzystając ze świadczeń pomocy społecznej. Celem tej formy aktywizacji zawodowej jest ułatwienie  powrotu na otwarty rynek pracy oraz wsparcie finansowe osób korzystających z pomocy OPS. Podopieczni w ramach prac społecznie użytecznych  wykonywali prace porządkowe oraz świadczyli usługi opiekuńcze. Koszt realizacji zadania wyniósł 11 161,80 zł, kwotę 6 697,08 zł zrefundował Urząd Pracy.

II. 2  Realizacja ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

 Zgodnie z Ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej obowiązkiem gminy jest podejmowanie działań, które będą służyły  wsparciu rodzin przeżywających trudności opiekuńczo – wychowawcze i które umożliwiłyby zatrzymanie w rodzinie dzieci zagrożonych umieszczeniem w pieczy zastępczej bądź powrót do rodziny dzieci umieszczonych wcześniej w tej pieczy.

Pomoc rodzinom realizowana jest między innymi przez zatrudnienie w gminie asystenta rodziny, który wspiera rodziny w przezwyciężaniu trudności związanych z opieką i wychowaniem małoletnich dzieci.

Asystent podejmuje kompleksowe działania polegające przede wszystkim na towarzyszeniu rodzinie w dążeniu do poprawy funkcjonowania i zmiany niekorzystnych dla rodziny sytuacji kryzysowych. Do zadań asystenta należy:

  • zdiagnozowanie problemów i dysfunkcji rodziny,
  • określenie podstawowych potrzeb rodziny,
  • sporządzeniu planu pracy z rodziną z uwzględnieniem indywidualnych metod bezpośredniej pracy z rodziną,
  • zmotywowanie rodziny do współpracy i podejmowania działań zmierzających do pokonania trudności,
  • pomoc w poprawie sytuacji rodziny, a w szczególności w usunięciu czynników przeszkadzających w osobistym wychowywaniu dzieci, takich jak: brak stałych źródeł dochodów i możliwości zaspokajania potrzeb dzieci, złe warunki mieszkaniowe, alkoholizm, przemoc w rodzinie,
  • podnoszenie umiejętności prawidłowego prowadzenia gospodarstwa domowego i racjonalnego dysponowania budżetem domowym,
  • wspieranie rodziny w zdobyciu zatrudnienia i motywowanie do podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
  • budowanie i utrwalanie w rodzinie wiary we własne siły oraz kształtowanie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych,
  • wspieranie rodziców w zakresie rozwiązywania problemów wychowawczych                   z dziećmi,
  • wspieranie aktywności społecznej rodzin,
  • motywowanie do udziału w zajęciach grupowych dla rodziców, mających na celu kształtowanie prawidłowych postaw rodzicielskich,
  • umożliwienie dzieciom udziału w zajęciach dodatkowych w szkole, domu kultury, świetlicach środowiskowych
  • prowadzenie dokumentacji dotyczącej pracy z rodziną,
  • dokonywanie okresowej oceny sytuacji rodziny, nie rzadziej niż co pół roku,
  • sporządzanie na wniosek sądu opinii o rodzinie i jej członkach,
  • podejmowanie działań interwencyjnych i zaradczych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dzieci i rodzin;
  • współpraca z zespołem interdyscyplinarnym lub grupą roboczą w przypadku wystąpienia przemocy w rodzinie;
  • współpraca z innymi jednostkami, organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami i osobami specjalizującymi się w działaniach na rzecz dziecka i rodziny.

Decyzję o przydziale asystenta rodziny do danej rodziny podejmuje Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie wniosku pracownika socjalnego i analizy sytuacji danej rodziny lub na wniosek sądu. Asystent rodziny realizuje plany pracy z rodzinami za ich zgodą i przy aktywnym udziale rodziny w miejscu jej zamieszkania lub miejscu przez nią wskazanym.

W 2016 roku asystent rodziny pracował z 20 rodzinami, w których wychowuje się 57 dzieci, W rodzinach występowały głównie problemy, takie jak: niskie umiejętności opiekuńczo-wychowawcze, alkoholizm, przemoc, niezaradność życiowa, brak prawidłowych wzorców, niskie kwalifikacje zawodowe rodziców, bezrobocie i ubóstwo, niepełnosprawność lub długotrwała choroba, samotne rodzicielstwo.

Wśród rodzin objętych wsparciem 10  to rodziny wielodzietne, 6 – rodziny niepełne. 4 dzieci z rodzin objętych wsparciem asystenta wychowuje się w pieczy zastępczej, do  której skierowane zostały przed rokiem 2011. W 11 rodzinach żadne z rodziców nie miało stałego zatrudnienia a rodziny  utrzymywały się z wykonywania tylko prac dorywczych. W 8 rodzinach występował problem nadużywania alkoholu. W 1 rodzinie została zakończona procedura „ Niebieska Karty”,  w 2 rodzinach prowadzona jest nadal. Asystent pracował z 10 rodzinami, w których występuje niepełnosprawność.

Dzięki współpracy z asystentem stopniowo poprawiała się zarówno sytuacja rodzin bytowa, jak i w zakresie kompetencji opiekuńczo-wychowawczych. Zmotywowano rodziców do stałego kontaktu z wychowawcami oraz pedagogami szkolnymi oraz  do większej aktywności w poszukiwaniu stałego zatrudnienia. W 8 rodzinach przeprowadzono remonty mieszkań.

W roku 2016 asystent zakończył pracę z 3 rodzinami ze względu na osiągnięcie założonych celów.

Realizując swoje zadania asystent rodziny współpracował z:

– pracownikami socjalnymi,

– Interdyscyplinarnym Zespołem ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie

– Powiatowym Urzędem Pracy w Chojnie,

– placówkami ochrony zdrowia,

– Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie,

– szkołami i przedszkolem,

– Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,

– Policją,

– kuratorami zawodowymi i społecznymi,

– Wielofunkcyjną Placówką Opiekuńczo-Wychowawczą,

– Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym.

 

W ramach programu „Asystent rodziny i koordynator rodzinnej pieczy zastępczej na rok 2016” uzyskano kwotę 19 678 zł na częściowe pokrycie kosztów zatrudnienia asystenta rodziny.

 

II. 3  Realizacja Ustawy o Karcie Dużej Rodziny

Od 16 czerwca 2014 r.  na podstawie Uchwały Nr XLV/391/2014 z dnia 25 września 2014 r. Rady  Miejskiej  w  Chojnie  Ośrodek Pomocy Społecznej realizował zadanie  wynikające z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 maja 2014 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu dla rodzin wielodzietnych (Dz. U. 2014 poz. 755).

Od 1 stycznia 2015 roku zasady przyznawania członkom rodzin wielodzietnych Kart Dużej Rodziny określa ustawa z 5 grudnia o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. 2014 poz. 1863) .

Ogólnopolska Karta Dużej Rodziny to system zniżek dla rodzin wielodzietnych.  Przysługuje niezależnie od dochodu rodzinom z przynajmniej trójką dzieci:

  • w wieku do ukończenia 18 roku życia,
  • w wieku do ukończenia 25 roku życia, w przypadku gdy dziecko uczy się w szkole  lub w szkole wyższej,
  • bez ograniczeń   wiekowych,  w  przypadku   dzieci   legitymujących   się   orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

 Karta jest wydawana bezpłatnie, każdemu członkowi rodziny. Rodzice, przez których rozumie się także rodziców zastępczych lub osoby prowadzące rodzinny dom dziecka, mogą korzystać z Karty dożywotnio, dzieci – do 18 roku życia lub do ukończenia nauki, maksymalnie do osiągnięcia 25 lat. Osoby posiadające orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności otrzymują Kartę na czas trwania orzeczenia o niepełnosprawności. Karta przyznawana jest dzieciom umieszczonym w rodzinnej pieczy zastępczej na czas umieszczenia w danej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka.

Rodzic, który nabył uprawnienia wynikające z programu, nie traci tych uprawnień, mimo wystąpienia zmian mających wpływ na uprawnienie do korzystania z programu, chyba że sąd odebrał mu władzę rodzicielską lub ją ograniczył przez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej.

Małżonek rodzica, który nabył uprawnienia wynikające z programu, nie traci tych uprawnień mimo wystąpienia zmian mających wpływ na uprawnienie do korzystania z programu, chyba że uprawnienia wynikające z programu utracił rodzic lub małżeństwo z rodzicem zostało unieważnione lub rozwiązane przez rozwód.

Dziecko, które nabyło uprawnienia wynikające z programu, zachowuje prawo do korzystania z programu  mimo zmniejszenia się liczby dzieci wchodzących w skład rodziny wielodzietnej.

Prawo do korzystania z programu przysługuje niezależnie od dochodu. Dokumentem identyfikującym członka rodziny wielodzietnej jest Karta Dużej Rodziny. Karta Dużej Rodziny przyznawana jest bezpłatnie i oferuje system zniżek oraz dodatkowych uprawnień. Jej posiadacze mają możliwość korzystania z katalogu oferty kulturalnej, rekreacyjnej czy transportowej na terenie całego kraju. Zniżki oferują nie tylko instytucje publiczne, ale również przedsiębiorcy prywatni, którzy zawarli umowę z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego.

Koszt realizacji programu przez gminę jest finansowany ze środków budżetu państw i wynosił w 2016 roku  13,40 zł  za jedną rodzinę wielodzietną, 2,68 zł  za przyznanie Karty, gdy po przyznaniu Kart członkom rodziny wielodzietnej nastąpiła zmiana w liczbie członków rodziny wielodzietnej skutkująca koniecznością przyznania kolejnej Karty (tzw. „dodanie członka rodziny”) lub w przypadku przyznania nowej Karty członkowi rodziny wielodzietnej, który był już posiadaczem Karty (tzw. „przedłużenie ważności Karty” bądź w przypadku zmiany nazwiska lub adresu zamieszkania), natomiast  za wydanie duplikatów 1,34 zł na jednego członka rodziny wielodzietnej.

Środki finansowe przekazane gminie na realizację programu w wys. 259,96 zł zostały wykorzystane na zakup   materiałów  biurowych.

W roku 2016 wniosek o przyznanie Karty Dużej Rodziny złożyło 26 rodzin. Wydano łącznie 104 karty, w tym 35 dla opiekunów  i 69 dla dzieci.

 

II. 4 Realizacja świadczeń rodzinnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego

W roku 2016 wydano 1286 decyzji dotyczących pomocy w ramach świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Świadczenia rodzinne obejmują następujące zasiłki:

  1. zasiłek rodzinny – 498 rodzin
  2. dodatki do zasiłku rodzinnego z tytułu:
  • urodzenie dziecka
  • opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
  • samotnego wychowywania dziecka
  • kształcenia i rehabilitacj dziecka niepełnosprawnego
  • rozpoczęcia roku szkolnego
  • podjęcia przez dziecko nauki poza miejscem zamieszkania
  1. jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka – 105 świadczenia
  2. świadczenie rodzicielskie – 72 świadczeniobiorców
  3. świadczenia opiekuńcze:
  • świadczenie pielęgnacyjne – 47 świadczeniobiorców
  • specjalny zasiłek opiekuńczy – 19 świadczeniobiorców
  • zasiłek pielęgnacyjny – 350 świadczeniobiorców
  • zasiłek dla opiekuna- 35 świadczeniobiorców.

Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł a członkiem przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł.

Od listopada 2016 r. nastąpiła zmiana wysokości kwot zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku. Kwota wzrosła średnio do około 10 zł.

Od 1 stycznia 2016 r. wprowadzono nowy sposób ustalania wysokości przysługujących zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego tzw. mechanizm złotówka za złotówkę. W 2016 roku z powyższego mechanizmu skorzystało 19 świadczeniobiorców.

W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwoty uprawniającej daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w zdaniu poprzednim, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:

  • zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków;
  • dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu: opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, samotnego wychowywania dziecka, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, kształcenia i rehabilitacji dziecka -podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków;
  • dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu: urodzenia dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania – podzielonych przez 12.

W przypadku, gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z powyższym mechanizmem, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują

Od 1 stycznia 2016 roku wprowadzono  świadczenie rodzicielskie, które przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, rodzinie zastępczej, osobie która przysposobiła dziecko.

Świadczenie jest przyznawane niezależnie od dochodu rodziny i można je pobierać przez 52 tygodnie w przypadku urodzenia bądź przejęcia na wychowanie jednego dziecka, przez 65 tygodni w przypadku dwójki dzieci, 67 tygodni – trójki dzieci, 69 tygodni – czwórki, a przy piątce i więcej – 71 tygodni.

Świadczenie przysługuje w wysokości 1000 zł miesięcznie. Z powyższego świadczenia skorzystało 72 świadczeniobiorców.

 

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego w roku 2016 pobierało 84 rodziny.

Świadczenia te przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, ale nie wyższej niż 500 zł miesięcznie.

Świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego zatwierdzonego przez Sąd, jeżeli egzekucja prowadzona przez komornika okazała się bezskuteczna w okresie ostatnich dwóch miesięcy.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia, a w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo.

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona:

  • została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie  lub w pieczy zastępczej;
  • zawarła związek małżeński.

Ośrodek Pomocy Społecznej zgodnie z ustawą z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze. zm.) podejmuje w związku z realizacją wypłaty świadczeń alimentacyjnych następujące działania:

  1. Jako organ właściwy wierzyciela wzywa dłużników alimentacyjnych mieszkających na terenie gminy do stawienia się w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego oraz odebrania od niego oświadczenia majątkowego.
  2. Zobowiązuje dłużnika do zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy.
  3. Jako organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu informacje uzyskane z wywiadu alimentacyjnego oraz oświadczenia majątkowego mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji.
  4. Jako organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
  5. Przekazuje informacje dotyczące zobowiązań alimentacyjnych dłużników do biura informacji gospodarczej jeżeli zadłużenie powstało za okres dłuższy niż 6 miesięcy.
  6. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz podejmowania innych działań zgodnie z ustawą Ośrodek składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 §1 ustawy Kodeks Karny oraz po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego.

Na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych przeprowadzono 31 wywiadów alimentacyjnych, złożono 14 wniosków do Prokuratury oraz 13 wniosków o zatrzymanie prawa jazdy.

 

WYKONANIE ZADAŃ W ZAKRESIE ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH

ORAZ ŚWIADCZEŃ Z FUNDUSZU ALIMENTACYJNEGO

 

Lp. Rodzaje świadczeń Wydatki w zł
1. Zasiłki rodzinne 1 131 154
2. Dodatki do zasiłków rodzinnych w tym: 553 490
2.1. Dodatek z tyt. urodzenia dziecka 53 024
2.2. Dodatek z tyt. opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego 87 549
2.3. Dodatek z tyt. samotnego wychowywania dziecka 103 890
2.4. Dodatek z tyt. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego 39 373
2.5. Dodatek z tyt. rozpoczęcia roku szkolnego 60 710
2.6. Dodatek z tyt. podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania ( dojazdy + internaty ) 76 220
2.7 Dodatek z tyt. wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej 132 724
3. Zasiłki pielęgnacyjne 700 893
4. Świadczenia pielęgnacyjne 698 343
5. Zasiłek dla opiekuna 202 852
6. Specjalny zasiłek opiekuńczy 96 422
7. Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka 105 000
8. Świadczenie rodzicielskie 477 347
9. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego 575 146
10. Razem ( w.1 + w.2 + w.3 + w.4 + w.5 + w.6 + w.7 + w.8+ 9w. ) 4 540 647
11. Zwrot świadczeń nienależnie pobranych 2 252
12. Razem ( w.10 – w.11 ) 4 538 395

 

 

WYDATKI NA SKŁADKI NA UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE I UBEZPIECZENIE ZDROWOTNE

 

Lp.

 

 

Rodzaje świadczeń

 

Wydatki w zł

1.

 

Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe 221 456
2.

 

Składki na ubezpieczenie zdrowotne

 

56 988
3.

 

Razem 278 444

 

Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne odzyskano w roku 2016 w kwocie 29 503 , w tym na podstawie decyzji Marszałka w kwocie 22 905 zł.

W wyniku prowadzonego postępowania wobec dłużników alimentacyjnych uzyskano zwrot:

  1. zaliczek alimentacyjnych zwiększonych o 5% kwoty faktycznie wypłaconej zaliczki – 4 033,36 zł, w tym :
  • 50% stanowi dochód własny gminy – 2 016,68 zł
  • 50% stanowi dochód budżetu państwa – 2 016,68 zł

 

  1. świadczeń z funduszu alimentacyjnego – 66 573,14 zł
  • przekazane na dochody budżetu państwa – 39 943,90 zł
  • przekazane na dochody własne gminy wierzyciela – 26 629,24 zł

 

II.5   Realizacja ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci Realizacja Programu „Rodzina 500 plus”

Z dniem 1 kwietnia 2016 roku weszła w życie ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, której głównym założeniem jest wsparcie dla rodzin wychowujących dzieci.

Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia w wysokości 500,00 zł miesięcznie.

Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko (pierwsze dziecko – oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia) osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł lub 1200,00 zł jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne.

W ramach realizacji Programu „Rodzina 500 plus” do dnia 31 grudnia 2016 r. świadczenia wychowawcze pobierało 912 rodzin na 1391 dzieci na kwotę 5 733 734,50 zł.

W 2016 roku zostało przyjętych 985 wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, z czego 109 wpłynęło drogą elektroniczną oraz wydano 977 decyzji.

 

II.6   Realizacja dodatków mieszkaniowych i energetycznych

Dodatki mieszkaniowe  to świadczenia mające na celu wsparcie osób i rodzin w zakresie kosztów utrzymania ich miejsca zamieszkania. Przysługują tym osobom, które osiągają stosunkowo niskie dochody, a powierzchnia zajmowanego lokalu lub budynku nie przekracza określonych przez ustawodawcę wartości. Wypłata dodatków mieszkaniowych jest zadaniem własnym gminy, a w konsekwencji organem właściwym do ich realizacji jest Burmistrz Gminy Chojna. Ośrodek Pomocy Społecznej w Chojnie  realizuje zdania  wynikające z ustawy z dnia 21 czerwca  2001 r. o dodatkach mieszkaniowych od 1 września 2007 r.

Pracownik ds. dodatków mieszkaniowych i energetycznych zajmuje się:

  • przyjmowaniem wniosków od osób ubiegających się o dodatki mieszkaniowe,
  • udzielaniem niezbędnych informacji dotyczących dodatków mieszkaniowych,
  • wydawaniem decyzji przyznających i odmownych,
  • sporządzaniem list wypłat i przelewów,
  • wydawaniem zaświadczeń dla świadczeniobiorców i instytucji.

Warunkami do  uzyskania dodatku mieszkaniowego są:

  • posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego bądź domku jednorodzinnego, a w przypadku braku tytułu prawnego posiadanie uprawnienia do otrzymania lokalu zamiennego albo socjalnego;
  1. ograniczenie powierzchni zajmowanego lokalu bądź domku jednorodzinnego do wielkości określonych w ustawie;
  2. średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego, w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury (obowiązującej w dniu złożenia wniosku) – w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty – w gospodarstwie wieloosobowym.

 

Dodatki mieszkaniowe udzielane są na okres 6 miesięcy.

Większość świadczeń wpłacana jest bezpośrednio na konta administratorów, głównie Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej oraz spółdzielni i  wspólnot mieszkaniowych.

W 2016 r. wypłacono 1943 świadczenia na kwotę 367.871,57 zł , z których skorzystało 180 świadczeniobiorców.

 

Dodatek energetyczny zgodnie z nowelizacją ustawy Prawo energetyczne, prawo do dodatku energetycznego przysługuje tzw. odbiorcy wrażliwemu. Odbiorca wrażliwy to osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy i która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej  z przedsiębiorstwem energetycznym. Odbiorca musi zamieszkiwać w miejscu odbioru energii elektrycznej.

Dodatek energetyczny przyznaje się w drodze decyzji na wniosek odbiorcy energii elektrycznej. Osoba ubiegająca się o dodatek musi przedstawić  umowę kompleksową lub umowę sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym.

 

Dodatek energetyczny wynosi miesięcznie 1/12 kwoty rocznej dodatku energetycznego ogłaszanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Gospodarki:

– dla gospodarstw prowadzonych przez osobę samotną – 11,29 zł miesięcznie od 1.05.2016 r. ( do 30.04.2016 r. wynosił 11,09 zł),

– dla gospodarstw składających się z 2 do 4 osób – 15,68 zł  miesięcznie od 1.05.2016 r. ( do 30.04.2016 r. wynosił 15,40 zł),

– dla gospodarstw składających się z co najmniej 5 osób – 18,81 zł  miesięcznie od 1.05.2016 r. ( do 30.04.2016 r. wynosił 18,48 zł)

Wypłata dodatku energetycznego jest zadaniem z zakresu administracji rządowej. Gmina otrzymuje na ten cel dotację z budżetu państwa.

W 2016 r. wypłacono 393 świadczenia  na  kwotę  5.807,97 zł z których skorzystało 48 świadczeniobiorców.

 

II.7  Realizacja Ustawy o  przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Do zadań OPS należy obsługa techniczno-organizacyjna Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W 2016 r. odbyły się 22 posiedzenia Zespołu – 5 razy Zespół spotkał się w sprawach organizacyjnych, natomiast pozostałe spotkania miały na celu zapoznanie się z „Niebieskimi Kartami”, które wpłynęły do Przewodniczącego oraz ustalenie dalszego trybu postępowania dla poszczególnych przypadków.

W 2016 roku prowadzono 26 procedur „Niebieska Karta”, z tego 16 wszczęto w roku sprawozdawczym. W pozostałych przypadkach były to procedury rozpoczęte w latach poprzednich. Zakończono na wniosek członków grup roboczych 18 procedur „Niebieska Karta” w związku z ustaniem przemocy w rodzinie oraz w jednym przypadku Zespół brak zasadności podejmowania działań.

Zespół Interdyscyplinarny skierował do wzięcia udziału w „Programie korekcyjno-edukacyjnym dla sprawców przemocy w rodzinie” zorganizowanym przez PCPR w Gryfinie 16 osób, co do których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc. Tylko 1 osoba Program ukończyła.

W roku 2016 Zespół Interdyscyplinarny kontynuował akcję informacyjną dotyczącą działań w zakresie przeciwdziałania przemocy. Do wszystkich sołectw w Gminie oraz instytucji w Chojnie przekazano ulotki zawierające informacje o możliwościach uzyskania pomocy i działalności Zespołu Interdyscyplinarnego. W akcję informacyjną zaangażowano także lokalne media.

W ramach działań profilaktycznych Zespół pozyskał nieodpłatnie od Firmy COSINUS S.A. plakaty w tematyce przeciwdziałania przemocy, które przekazał między innymi Policji, OPS, Gimnazjum im. J. Korczaka w Chojnie.

Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przekazała 200 ulotek i 100 broszur wydanych w ramach Projektu „Prawa dla ofiar przemocy seksualnej: nowe podejście systemowe. Wszechstronne usługi informacyjne, szkolenia i działania.” Materiały były systematycznie przekazywane szerokiemu gronu odbiorców na terenie Gminy.

Członkowie Zespołu uczestniczyli w spotkaniach informacyjnych oraz szkoleniach doskonalących umiejętności pracy z rodzinami doświadczającymi przemocy:

  • 05.2016 r. członkowie ZI Pani Stanisława Michalak i Pani Marianna Bielak wzięły udział w szkoleniu na temat „Funkcjonowania ośrodków interwencji kryzysowej na terenie Powiatu Gryfińskiego” organizowanym przez PCPR w Gryfinie.
  • W październiku 2016 r. Przewodnicząca ZI wzięła udział w spotkaniu przewodniczących gminnych zespołów interdyscyplinarnych organizowanym przez Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki w Szczecinie.

 

III. Wykonanie budżetu Ośrodka Pomocy Społecznej   w  2016 r.

 

Rozdział

 

Nazwa

Źródła finansowania  

Razem               w zł

Budżet Gminy Budżet Państwa Inne:  programy, projekty
85202 Domy Pomocy Społecznej 366 536,16 0 0 366 536,16
85204 Rodziny zastępcze 57 827,93 0  

0

57 827,93
85205 Zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie  

333,07

 

0

 

0

 

333,07

85206 Wspieranie rodziny: wynagrodzenia asystenta   wraz                              z pochodnymi  

33 563,03

 

0

 

19 678,00

 

53 241,03

85211 Świadczenia wychowawcze                       0

 

5 850 749,50  

0

5 850 749,50
85212 Świadczenia rodzinne i fundusz alimentacyjny :

– świadczenia

– wynagrodzenie pracowników wraz                z  pochodnymi

 

 

 

0

 

27 124,40

 

 

 

4 538 089,14

 

357 093,75

 

 

 

0

 

0

 

 

 

 

4 922 307,29

85213 Składki na ubezpie-czenie zdrowotne podopiecznych 0 98 128,00 0 98 128,00
85214 Zasiłki okresowe                    i celowe 101 347,54 837 945,46 0 939 293,00
85215 Dodatki mieszkaniowe                 i energetyczne 367 871,57 5 908,69 0 373 780,26
85216 Zasiłki stałe 0 501 115,85 0 501 115,85

 

85219 Ośrodek Pomocy Społecznej 999 944,63 268 033,55 0   1 267 978,18
85228 Usługi opiekuńcze                    i specjalistyczne usługi opiekuńcze  

391 781,65

 

90 000,00

 

0

 

481 781,65

85295 Pomoc państwa   w zakresie dożywiania 70 006,53 200 000,00 0 270 006,53
85295 Prace społecznie użyteczne 4 464,72 0 0 4 464,72
85295 Karta Dużej rodziny 0 259,96 0 259,96
 

Ogółem

 

2 420 801,23

 

12 747 323,90

 

19 678,00

 

15 187 803,13